KediLab · İnceleme yaklaşımı
Kuru ve yaş mama aynı cetvelle ölçülmez.
İki mama biçimi için iki ayrı 100 puanlık model kullanıyoruz. Puan bir “sağlık notu” değil; yayımlanmış ürün bilgisini, aynı kategorideki ürünlerle tutarlı biçimde karşılaştıran bir karar desteğidir.
Temel ayrım
Etiketteki yüzde, su oranından bağımsız değildir.
Yaş mamada yüksek nem, etikette görülen protein ve yağ yüzdelerini doğal olarak düşürür. Bu yüzden yaş mamayı kuru mamayla etikette yazan yüzdeler üzerinden doğrudan karşılaştırmak yanıltıcıdır. AAFCO besin profilleri ve FEDIAF tabloları karşılaştırılabilirlik için kuru madde veya enerji bazını kullanır. Biz de yaş mamada proteini kuru maddeye çeviriyor, su katkısını ayrıca değerlendiriyoruz.
Ayrıca “tam mama” ile “tamamlayıcı mama” aynı kullanım amacına sahip değildir. Tam mama, etikette belirtilen yaşam evresinde günlük rasyonun tamamını karşılamak üzere formüle edilir; tamamlayıcı ürün tek başına dengeli bir günlük diyet sayılmaz. Bu bilgi doğrulanamadığında sonuçta açıkça sınır olarak gösterilir.
Kuru mama · 100 puan
Yoğun besin profili ve etiket açıklığı
- 30 · Hayvansal içerik profiliAna kaynağın tür adıyla verilmesi ve hayvansal bileşen oranının açıklanması.
- 20 · Protein yoğunluğuEtiketteki ham protein yüzdesi; kalite veya sindirilebilirlik testi olarak yorumlanmaz.
- 10 · Yoğunlaştırılmış bitkisel proteinAyrı protein ekstraktlarının içerik listesindeki yeri. Bitkisel bileşenin zararlı olduğu anlamına gelmez.
- 15 · Hedef gruba göre yağKısırlaştırılmış ve genel ürünler kendi karşılaştırma aralıklarıyla ele alınır.
- 10 · Enerji ve porsiyonEnerji değerinin ve ürüne özgü günlük besleme tablosunun bulunması.
- 10 · Analitik veri kapsamıKül, lif, kalsiyum, fosfor ve taurin alanlarının yayımlanma düzeyi.
- 5 · Bileşen adlarının açıklığıProtein ve yağ kaynaklarının genel kategori yerine adıyla belirtilmesi.
Yaş mama · 100 puan
Hidrasyon, kuru madde ve kullanım açıklığı
- 20 · Su ve nem katkısıEtiketteki nem beyanı. Hidrasyona katkı göstergesidir; tedavi iddiası değildir.
- 25 · Kuru maddede proteinSu çıkarıldıktan sonraki protein yoğunluğu; yalnızca yaş mamalar arasında karşılaştırılır.
- 15 · Enerji ve porsiyonkcal/kg bilgisi ve ürüne özgü besleme tablosunun açıklığı.
- 20 · Analitik veri kapsamıKül, lif, kalsiyum, fosfor ve taurin bilgilerinin yayımlanması.
- 10 · Hayvansal kaynak açıklığıTürlerin açık adlandırılması; içerik sırası tek başına kalite kanıtı sayılmaz.
- 10 · Tam besin statüsü ve hedef grupTam ve dengeli ürün 10 puan alır. Tamamlayıcı ürün tek başına günlük ana diyet olmadığı için bu ölçütten puan almaz.
Hesaplama
Yaş mamada kullandığımız dönüşümler
Kuru madde (%) = 100 − nem (%)
Kuru maddede protein (%) = etiketteki protein ÷ kuru madde × 100
Protein / 1000 kcal (g) = protein (%) × 10.000 ÷ enerji (kcal/kg)
Örnek: etikette protein %10 ve nem %80 ise kuru madde %20’dir; kuru maddede protein yaklaşık %50 olur. Bu matematiksel dönüşüm proteinin kaynağını, aminoasit dengesini veya sindirilebilirliğini ölçmez.
Araştırmanın tasarıma etkisi
Yaş mama sayfasında neyi öne çıkarıyoruz?
Yüksek nemli beslenmenin toplam sıvı alımı ve idrar seyrelmesiyle ilişkisini ayrı bir gösterge yapıyoruz.
Etiketteki düşük görünen yüzdeyi doğrudan kuru mamayla kıyaslamıyoruz.
Paket gramı tek başına yetmez; enerji yoğunluğu ve kedinin kondisyon takibi gerekir.
Yayımlanmayan mineral veya taurin değerini sıfır içerik saymıyor, “karşılaştırılamıyor” diye işaretliyoruz.
Sınırlar
Puanın söylemediği şeyler
- İçerik listesinden hammaddenin gerçek kalitesi veya sindirilebilirliği kesin olarak çıkarılamaz.
- Yüksek protein puanı her kedi için daha uygun mama anlamına gelmez.
- Nem puanı, üriner hastalığı önleme ya da tedavi garantisi değildir.
- Etikette yayımlanmayan besin değeri, ürünün o besini içermediği anlamına gelmez.
- Tanı, devam eden belirti, gebelik/emzirme veya reçeteli diyet durumunda veteriner planı genel sıralamanın önüne geçer.
Kaynakça
Değerlendirme çerçevesinin dayanakları
- FEDIAF · Nutritional Guidelines, 2025 ↗Yaşam evresi, tam mama, kuru madde ve enerji bazlı besin referansları.
- AAFCO · Dog and Cat Food Nutrient Profiles, Appendix A ↗Etiket değerlerini kuru maddeye çevirme yöntemi ve karşılaştırma ilkesi.
- WSAVA · Global Nutrition Toolkit ↗Mama seçiminde üretici uzmanlığı, kalite kontrolü, beslenme yeterliliği ve etiket sınırları.
- Buckley ve ark. · Dietary water intake and urinary parameters, 2011 ↗Yüksek nemli diyet, toplam sıvı alımı, idrar yoğunluğu ve kalsiyum oksalat göreli doygunluğu.
- Starch-to-protein ratio and food moisture content influence water balance, 2024 ↗Nem ve makro besin dağılımının birlikte değerlendirilmesi.
- Wei ve ark. · Water content, energy intake and body weight, 2011 ↗Diyet suyunun enerji yoğunluğu ve gönüllü enerji alımıyla ilişkisi.
- FEDIAF · Understanding Pet Food Labels ↗Tam ve tamamlayıcı mama tanımları; içerik ve analitik bileşen etiketlerinin kapsamı.